Specifieke maatregelen tegen sociale fraude

Een (onder)aannemer kan fiscale schulden hebben bij de FOD Financiën of sociale schulden hebben bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ), de Patronale Dienst voor Organisatie en Kontrole van de Bestaanszekerheidstelsels (PDOK), het Fonds voor Bestaanszekerheid van de Bewaking (FBZB), of het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ). Als dat het geval is, bent u verplicht om een inhouding op hun factuur toe te passen. Het resterende bedrag moet aan de (onder)aannemer betaald worden. 

Wat is de verplichting tot inhouding op factuur?

Opdrachtgevers, aannemers en onderaannemers die de activiteiten laten uitvoeren die hieronder beschreven zijn, moeten nagaan of hun (onder)aannemers sociale en/of fiscale schulden hebben. Is dat het geval, dan moeten zij een bepaald percentage van het factuurbedrag (excl. btw) inhouden en storten op de bankrekening ‘Retenue Soc Inhoudingen’ (voor sociale schulden) en/of op de bankrekening van FOD Financiën (voor fiscale schulden).  

U kunt nagaan of de hierboven bedoelde (onder)aannemers sociale of fiscale schulden hebben op de website CheckInhoudingsplicht.

Welke activiteiten vallen onder de verplichting tot inhouding op factuur?

De verplichting tot inhouding op factuur heeft betrekking op: 

• Werken in onroerende staat (art.30bis van de wet van 27 juni 1969), met uitzondering van bepaalde activiteiten uit de land-, tuin- en bosbouw die expliciet worden uitgesloten van het toepassingsgebied.
• De levering van stortklaar beton als bedoeld in artikel 1, a, vijfde lid, achtentwintigste streepje van het koninklijk besluit van 4 maart 1975 tot oprichting en tot vaststelling van de benaming en van de bevoegdheid van het Paritair Comité voor het bouwbedrijf en tot vaststelling van het aantal leden ervan.
• Werken die vallen onder het Paritair Comité voor de bewakings- en/of toezichtdiensten (art. 30ter van de wet van 27 juni 1969 – koninklijk besluit van 17 juli 2013).
• Werken in de vleessector (art. 30ter van de wet van 27 juni 1969 – koninklijk besluit van 22 oktober 2013).

De verplichting tot inhouding op factuur voor sociale schulden in het kader van het sociaal statuut der zelfstandigen heeft enkel betrekking op werken in onroerende staat.  

Fiscale schulden bij de FOD Financiën

Als de aannemer fiscale schulden heeft, moet er 15% van het factuurbedrag (exl. btw) ingehouden en doorgestort worden aan de FOD Financiën op de bankrekening BE63 6792 0036 4008 (BIC: GEBABEBB). 

Sociale schulden 

Als de (onder)aannemer sociale schulden heeft bij de RSZ of PDOK/FBZB moet er 35% van het factuurbedrag (excl. btw) ingehouden worden.  

Als de (onder)aannemer sociale schulden heeft bij het RSVZ moet er 15% van het factuurbedrag (excl. btw) ingehouden worden.  

Het totale bedrag van een inhouding mag niet hoger zijn dan 50% van het factuurbedrag. Het systeem houdt hier rekening mee bij de weergave van de in te houden percentages door het statuut van het RSVZ (15%) niet weer te geven wanneer er ook fiscale schulden bij de FOD Financiën en sociale schulden bij de RSZ of de PDOK/het FBZB zijn. De geneutraliseerde schuld blijft verschuldigd, maar wordt tijdelijk niet weergegeven. Deze neutralisatie wordt opgeheven zodra de situatie het toelaat om het statuut van het RSVZ (15%) weer te geven zonder het plafond van 50% te overschrijden. 

De inhoudingen op factuur voor sociale schulden moeten rechtstreeks overgemaakt worden op de bankrekening ‘Retenue Soc Inhoudingen’ met IBAN : BE76 6790 0001 9295 ; BIC : GEBABEBB. 

Met de Aangifte van werken kunt u de uitvoering van werken in onroerende staat melden aan de RSZ en de betrokken inspectiediensten.

Welke werken moet u aangeven?

Voor werken in onroerende staat en de levering van stortklaar beton (30bis) moet u aangifte doen van:

• elke overeenkomst ‘opdrachtgever – aannemer’ vanaf 30.000 euro (zonder btw);
• elke overeenkomst ‘opdrachtgever – aannemer’ vanaf 5.000 euro (zonder btw) met 1 onderaannemer;
• elke overeenkomst ‘opdrachtgever – aannemer’ met tenminste 2 onderaannemers;
• werken die gevaarlijk zijn door de aanwezigheid van asbest. 
  Wanneer het werken betreft op een tijdelijke of mobiele bouwplaats of asbestverwijderingswerken betreft dan moet de aangifte tenminste 15 kalenderdagen voor aanvang van de werken gebeuren. 

Ook werken die vallen onder het paritair comité voor bewakings- en/of toezichtsdiensten en bepaalde activiteiten van de vleessector (30ter) moeten aan de RSZ worden aangegeven zodra een activiteit wordt uitgevoerd. 

Wanneer moet de aangifte gebeuren?

De aangifte moet gedaan worden voor het begin van de werken.

Hoe doet u een aangifte? 

U vindt de toegang tot de onlinedienst Aangifte van werken op de pagina Aangifte van werken van het portaal van de sociale zekerheid.

Meer informatie leest u in de handleiding Aangifte van werken, waarin alle stappen in detail worden beschreven. 

‘Check in at work’ is een online platform dat de RSZ ter beschikking stelt om te garanderen dat werkgevers de aanwezigheid van hun werkkrachten op een correcte manier registreren.

Wat is Check in at work?

Check in at work is de onlinedienst voor de aanwezigheidsregistratie bij de levering van stortklaar beton en activiteiten die behoren tot de vleessector en voor werken in onroerende staat, met uitzondering van bepaalde activiteiten uit de land- , tuin- en bosbouw die expliciet worden uitgesloten van het toepassingsgebied. Het gaat om de registratie van:

• Iedereen die vóór 1 april 2027 werken in onroerende staat (met uitzondering van schoonmaakactiviteiten) uitvoert op een werkplaats waarvan de totale kost, exclusief btw, gelijk is aan of hoger is dan 500.000 euro
• Iedereen die activiteiten uitvoert in verband met vleesbereidingen of vleesproducten en het slachten of uitsnijden van hoefdieren, gevogelte en konijnen in bedrijven onderworpen aan de erkenning (erkenningen, toelatingen en voorafgaande registraties) van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV)

Via Check in at work registreren werkgevers en aannemers de aanwezigheid van hun eigen werknemers, van hun onderaannemers en van hun zelfstandige onderaannemers. De werknemers of zelfstandige onderaannemers kunnen zich ook zelf in het systeem aanmelden.

De registratie moet dagelijks gebeuren, en wel vóór de persoon die de werken uitvoert aan het werk gaat.

De werkplaatsen die vallen onder de verplichte aanwezigheidsregistratie via Check in at work moeten aangegeven zijn in de Aangifte van werken.

Meer informatie voor buitenlandse werknemers of werkgevers vindt u op de pagina ‘Check in at work' op Working in Belgium’. 

‘Check in and out at work' is de onlinedienst van de RSZ voor het registreren van aanwezigheden op het werk in bepaalde sectoren. Voorlopig gebruikt u de onlinedienst voor schoonmaakactiviteiten.

Vanaf 1 april 2027 zal de onlinedienst ook gebruikt worden voor andere werken in onroerende staat (bouw, elektriciteit, schrijnwerken, grondwerken, …).  

Wat betekent Check in and out at work voor schoonmaak? 

Sinds 1 september 2024 is de registratie van het begin en het einde van activiteiten en rustpauzes verplicht voor elke werknemer die bepaalde schoonmaakactiviteiten uitvoert. Het gaat enkel om ‘activiteiten die als doel hebben een onroerend goed schoon te maken voor rekening van een derde partij’ en waarvan het totale bedrag, exclusief btw, gelijk is aan of hoger is dan een bepaald drempelbedrag, namelijk:

• 30.000 euro zonder onderaannemer,
• 5.000 euro met 1 onderaannemer,
• geen drempelbedrag voor 2 of meer onderaannemers.  

De aanwezigheidsregistratie is dus verplicht wanneer een ketenaangifte in Aangifte van werken vereist is.

Er zijn twee soorten registraties: in en out. De registratie ‘in’ moet worden gedaan wanneer de persoon die het werk uitvoert het werk begint. De registratie ‘out’ moet gebeuren aan het einde van de activiteit. Ook rustpauzes moeten geregistreerd worden. 

Wat betekent Check in and out at work voor andere werken in onroerende staat? 

De aanwezigheidsregistratie zal vanaf 1 april 2027 worden uitgebreid voor iedereen die bepaalde werken in onroerende staat (met uitzondering van schoonmaakactiviteiten) en de levering van stortklaar beton uitvoert op een werkplaats waarvan de totale kost, exclusief btw, gelijk is aan of hoger is dan 500.000 euro. 

Er zullen twee soorten registraties zijn: in en out. De registratie ‘in’ gebeurt wanneer de persoon die het werk uitvoert op de werkplaats aankomt. De registratie ‘out’ gebeurt wanneer de persoon die het werk uitvoert de werkplaats verlaat.

Wie is verantwoordelijk voor de registratie in Check in and out at work? 

Werknemers, zelfstandigen, uitzendkrachten, jobstudenten en stagiairs registreren zelf hun aanwezigheid op de werkplek, onmiddellijk en ter plaatse. Als werkgever kunt u de registratie niet doen. U moet wel registratiemiddelen ter beschikking stellen. U hebt de keuze uit verschillende kanalen, en u mag er ook meerdere combineren. 

Als werkgever kunt u de registraties van uw eigen medewerkers en die van uw onderaannemers raadplegen. U hebt toegang tot de onlinedienst Check in and out at work op Working in Belgium. 

Naast het raadplegen van registraties, kunt u ook bepaalde fouten in een registratie melden. Neem binnen de 30 dagen na de registratiedatum contact op met de RSZ.  

Toegang tot Check in and out at work

Om als onderneming toegang te krijgen tot de beveiligde onlinedienst Check in and out at work moet uw onderneming geregistreerd zijn bij de Kruispuntbank voor Ondernemingen.

Daarnaast moet u over een erkende digitale sleutel beschikken. De mogelijkheden zijn MyGov.be, itsme, eIDAS of e-mail TOTP. 

Erkende digitale sleutels zijn:

1. MyGov.be: deze digitale sleutel kunt u gebruiken als u een Belgische elektronische identiteitskaart hebt. U moet wel de MyGov.be-app op uw smartphone installeren. Meer informatie vindt u op de helpcentrum-pagina van de MyGov.be website. 
2. itsme: deze digitale sleutel kunt u gebruiken als u een Belgische elektronische identiteitskaart hebt. U moet wel de itsme-app op uw smartphone installeren. Meer informatie vindt u op de itsme-pagina van het CSAM-Helpcentrum.
3. eIDAS: als u geen Belgische identiteitskaart hebt, maar wel een ander erkend Europees elektronisch identificatiemiddel, kunt u deze digitale sleutel gebruiken. Om te weten of uw elektronisch identificatiemiddel in aanmerking komt, kiest u bij de aanmelding ‘Aanmelden met een elektronisch identificatiemiddel erkend op Europees niveau’. U krijgt dan een overzicht van de landen die een actief elektronisch identificatiemiddel hebben.
   Opgelet: om eIDAS te kunnen gebruiken, moet u zich bij die dienst identificeren. Daarvoor hebt u uw Europees elektronisch identificatiemiddel, uw e-mailadres en uw telefoonnummer nodig. Meer informatie vindt u op de eIDAS-pagina van het CSAM-Helpcentrum.
4. E-mail TOTP: ondersteunt uw land de digitale sleutels itsme of eIDAS niet, en hebt u geen Belgisch nationaal identificatienummer (BIS-nummer)? Dan moet u een afspraak maken voor een videogesprek met Sigedis, de partner van de instellingen voor sociale zekerheid op het vlak van persoonsidentificatie. Die afspraak maakt u op de belgianID-website. Sigedis controleert een aantal documenten om na te gaan of u al een BIS-nummer hebt. Hebt u er geen, dan maakt Sigedis een nummer voor u aan. In het videogesprek helpt Sigedis u om een digitale sleutel te krijgen.

Meld u aan bij CSAM met uw ondernemingsnummer, uw BIS-nummer en uw digitale sleutel. Als wettelijk vertegenwoordiger van uw onderneming kunt u zichzelf tot Hoofdtoegangsbeheerder aanstellen om de toegangen tot uw onlinediensten te beheren. Als Hoofdtoegangsbeheerder bepaalt u welke medewerkers toegang hebben tot Check in and out at work. U kunt ook medewerkers tot Toegangsbeheerders aanstellen om u te helpen bij het beheer.

Contactcenter van de sociale zekerheid

Telefoon: +32 (0)2 511 51 51

Of gebruik ons contactformulier.